מנחם־מענדל פֿון װין צו זײַן װײַב שײנע־שײנדל אין כּתרילעװקע
23
לזוגתי היקרה החכמה הצנועה מרת שײנע־שײנדל שתּחי′!
ראשית בין איך דיר מודיע, אַז איך בין ברוך־השם בקװ־החײם־והשלום.
השית″ב זאָל העלפֿן מ'זאָל תּמיד האָרכן אײנס פֿון דאָס אַנדערע נאָר גוטס מיט
בשׂורות־טובֿות ישועות־ונחמות בתּוך כּלל־ישׂראל ― אָמן.
והשנית זײַ װיסן, זוגתי היקרה, אַז איך בין אין ארץ־ישׂראל. דאָס הײסט
סע רעדט זיך נאָר אַזױ ארץ־ישׂראל. הײסן הײסט עס, אַז איך בין דערװײַל אין
װין, נאָר גוט איז מיר װי אין בארץ־ישׂראל. אַ קלײניקײט, ייִדן גײען דאָ אַרום
פֿראַנק און פֿרײַ מיט די מגן־דודס אין די לאַצן, מען רעדט לשון־קודש אױף
אַלע גאָסן און מען קושט זיך און איך אױך בתוכם. געקומען צו פֿאָרן קײן װין,
זענען מיר באַלד אַװעק אין שטאָט אַרײַן אױף די סטאַנציעס, װאָס די ציוניסטן
האָבן אָנגעגרײט פֿון אונדזערט װעגן שױן פֿון לאַנג און פֿאַרשריבן פֿריִער יעדע
סטאַנציע אױף פּאַפּיר. אַ סבֿרה, אַז זײ האָבן אונדז מיט עטלעכע װאָכן פֿריִער
נאָך באַװאָרנט מיט קװאַרטירן, גענוג אָנגעטױטשעט זיך ביז זײ האָבן דאָס
אַלצדינג אײַנגעסטאָלעװעט [стол: טאַבעלע],
אױסגערעכנט אַז די דעלעגאַטן פֿון דער שטאָט באַדאַרפֿן
שטײן דאָ, און די דעלעגאַטן פֿון יענער שטאָט באַדאַרפֿן שטײן דאָרטן, אַלצדינג
פֿאַרשריבן נאָך די נומערן און על־פּי א″ב, פֿײַנטשיק, אין אַ לאַנגן
ספּיסעק [список: רשימה],
אױפֿן דײַטשן שטײגער. נאָר אַ פּנים מחמת גרױס אימפּעט און טומל ― אַ
װערטעלע, אַזױ פֿיל ייִדן קײן עין־הרע קומען אָן מיט אַ מאָל? ― האָט זיך
אױסגעלאָזט, אַז ס'איז אַרױס אַ שטיקל מישמאַש, מען האָט זיך פֿאַרביטן מיט די
יוצרות, מיט די דעלעגאַטן הײסט עס און מיט די האָטעלן! האָבן מיר דאָס
געהאַט אַ ביסל דאָס לױפֿעניש, װאָס זאָלסטו קלערן? אַ שײן ביסל געשװיצט,
אַרומגעטראָגן זיך מיט די קלומקעס פֿון אײן האָטעל צום אַנדערן, װאָרעם אַלע
האָטעלן זענען שױן פֿאַרנומען, ביז מיר האָבן, מיט גאָטס הילף, אַרום
פֿאַרנאַכטלעך שױן, קױם־קױם געפֿונען אַ מקום־מנוחה ערגעץ בײַ אַ דײַטש, װאָס
ניט מיר פֿאַרשטײען זײן לשון, ניט ער פֿאַרשטײט אונדזער לשון, כאָטש אונדזער
לשון איז כּמעט העכער האַלב דײַטש כּידוע. נאָר דאָס אַלײן װאָלט נאָך געװען
|
|
mnHm-mendl fun vin tsu zayn vayb sheyne-sheyndl in KTrilevke
23
lzugosi hikrh hkhokhme htsnueh mores sheyne-sheyndl shWHi′!
reyshes bin ikh dir moydiye, az ikh bin brukh-hshm bkv-hHeym-uhsholem.
hshiT″b zol helfn m'zol tomed horkhn eyns fun dos andere nor guts mit
bsures-tuBuT yeshues-unHmuT btokh Kll-yisroel ― omeyn.
vehasheynes zay visn, zugosi hikrh, az ikh bin in #rts-yisroel. dos heyst
se redt zikh nor azoy #rts-yisroel. heysn heyst es, az ikh bin dervayl in
vin, nor gut iz mir vi in b#rts-yisroel. a kleynikayt, yidn geyen do arum
frank un fray mit di mgn-duds in di latsn, men redt lshun-kudsh oyf
ale gosn un men kusht zikh un ikh oykh besoykhem. gekumen tsu forn keyn vin,
zenen mir bald avek in shtot arayn oyf di stantsyes, vos di tsyunistn
hobn ongegreyt fun undzert vegn shoyn fun lang un farshribn frier yede
stantsye oyf papir. a svore, az zey hobn undz mit etlekhe vokhn frier
nokh bavornt mit kvartirn, genug ongetoytshet zikh biz zey hobn dos
altsding ayngestolevet [стол: tabele],
oysgerekhnt az di delegatn fun der shtot badarfn
shteyn do, un di delegatn fun yener shtot badarfn shteyn dortn, altsding
farshribn nokh di numern un alpi #″b, fayntshik, in a langn
spisek [список: reshime],
oyfn daytshn shteyger. nor a ponem makhmes groys impet un tuml ― a
vertele, azoy fil yidn keyn eyn-hre kumen on mit a mol? ― hot zikh
oysgelozt, az s'iz aroys a shtikl mishmash, men hot zikh farbitn mit di
yoytsres, mit di delegatn heyst es un mit di hoteln! hobn mir dos
gehat a bisl dos loyfenish, vos zolstu klern? a sheyn bisl geshvitst,
arumgetrogn zikh mit di klumkes fun eyn hotel tsum andern, vorem ale
hoteln zenen shoyn farnumen, biz mir hobn, mit gots hilf, arum
farnakhtlekh shoyn, koym-koym gefunen a mkum-menukhe ergets bay a daytsh, vos
nit mir farshteyen zayen loshn, nit er farshteyt undzer loshn, khotsh undzer
loshn iz kemat hekher halb daytsh Kidue. nor dos aleyn volt nokh geven
|
מנחם־מענדל פֿון װין צו זײַן װײַב שײנע־שײנדל אין כּתרילעװקע
23
לזוגתי היקרה החכמה הצנועה מרת שײנע־שײנדל שתּחי′!
<<ראשית>> בין איך דיר מודיע, אַז איך בין ברוך־השם בקװ־החײם־והשלום.
השית″ב זאָל העלפֿן מ'זאָל תּמיד האָרכן אײנס פֿון דאָס אַנדערע נאָר גוטס מיט
בשׂורות־טובֿות ישועות־ונחמות בתּוך כּלל־ישׂראל ― אָמן.
<<והשנית>> זײַ װיסן, זוגתי היקרה, אַז איך בין אין ארץ־ישׂראל. דאָס הײסט
סע רעדט זיך נאָר אַזױ ארץ־ישׂראל. הײסן הײסט עס, אַז איך בין דערװײַל אין
װין, נאָר גוט איז מיר װי אין בארץ־ישׂראל. אַ קלײניקײט, ייִדן גײען דאָ אַרום
פֿראַנק און פֿרײַ מיט די מגן־דודס אין די לאַצן, מען רעדט לשון־קודש אױף
אַלע גאָסן און מען קושט זיך און איך אױך בתוכם. געקומען צו פֿאָרן קײן װין,
זענען מיר באַלד אַװעק אין שטאָט אַרײַן אױף די סטאַנציעס, װאָס די ציוניסטן
האָבן אָנגעגרײט פֿון אונדזערט װעגן שױן פֿון לאַנג און פֿאַרשריבן פֿריִער יעדע
סטאַנציע אױף פּאַפּיר. אַ סבֿרה, אַז זײ האָבן אונדז מיט עטלעכע װאָכן פֿריִער
נאָך באַװאָרנט מיט קװאַרטירן, גענוג אָנגעטױטשעט זיך ביז זײ האָבן דאָס
אַלצדינג אײַנגעסטאָלעװעט [стол: טאַבעלע],
אױסגערעכנט אַז די דעלעגאַטן פֿון דער שטאָט באַדאַרפֿן
שטײן דאָ, און די דעלעגאַטן פֿון יענער שטאָט באַדאַרפֿן שטײן דאָרטן, אַלצדינג
פֿאַרשריבן נאָך די נומערן און על־פּי א″ב, פֿײַנטשיק, אין אַ לאַנגן
ספּיסעק [список: רשימה],
אױפֿן דײַטשן שטײגער. נאָר אַ פּנים מחמת גרױס אימפּעט און טומל ― אַ
װערטעלע, אַזױ פֿיל ייִדן קײן עין־הרע קומען אָן מיט אַ מאָל? ― האָט זיך
אױסגעלאָזט, אַז ס'איז אַרױס אַ שטיקל מישמאַש, מען האָט זיך פֿאַרביטן מיט די
יוצרות, מיט די דעלעגאַטן הײסט עס און מיט די האָטעלן! האָבן מיר דאָס
געהאַט אַ ביסל דאָס לױפֿעניש, װאָס זאָלסטו קלערן? אַ שײן ביסל געשװיצט,
אַרומגעטראָגן זיך מיט די קלומקעס פֿון אײן האָטעל צום אַנדערן, װאָרעם אַלע
האָטעלן זענען שױן פֿאַרנומען, ביז מיר האָבן, מיט גאָטס הילף, אַרום
פֿאַרנאַכטלעך שױן, קױם־קױם געפֿונען אַ מקום־מנוחה ערגעץ בײַ אַ דײַטש, װאָס
ניט מיר פֿאַרשטײען זײן לשון, ניט ער פֿאַרשטײט אונדזער לשון, כאָטש אונדזער
לשון איז כּמעט העכער האַלב דײַטש כּידוע. נאָר דאָס אַלײן װאָלט נאָך געװען
|