מנחם־מענדל פֿון װאַרשע צו זײַן װײַב שײנע־שײנדל אין כּתרילעװקע
14
לזוגתי היקרה החכמה הצנועה מרת שײנע־שײנדל שתּחי′!
ראשית בין איך דיר מודיע, אַז איך בין ב″ה בקװ־החײם־והשלום. השית″ב
זאָל העלפֿן מ'זאָל תּמיד האָרכן אײנס פֿון דאָס אַנדערע נאָר גוטס מיט
בשׂורות־טובֿות ישועות־ונחמות בתּוך כּלל־ישׂראל ― אָמן.
והשנית זײַ װיסן אַז דײַנע בריװ, װאָס שרײַבסט מיר װעגן אונדזערע
עמיגראַנטן, װאָס װערן אױסגעריטן איבער די אַגענטן אױף דער זײַט גרענעץ
און אױף יענער זײַט גרענעץ, האָבן געטאָן אַ גרױסע טובֿה פֿאַרן כּלל, װאָרעם
איך װעל זײ אַרײַנשטעלן אַזױ װי זײ שטײען און גײען אין יענעם ספֿר, װאָס
איך קלײַב מיך אַרױסצוגעבן אין זעקס מיליאָן ביכלעך און צעטײלן זײ אומזיסט
אין בכל־תּפֿוצות־ישׂראל. געלט אױף אַרױסצוגעבן דאָס ביכל, האָב איך דיר
שױן געשריבן אַז איך װעל האָבן די־והותר דורך די אַנאָנסן, װאָס איך װעל
צונױפֿנעמען. עטלעכע צענדליק אַנאָנסן האָבן איך שױן, נאָר דאָס זענען נאָך לעת־עתּה
אַנאָנסן געביטענע, דאָס הײסט אַנאָנסן פֿאַר אַנאָנסן. דהײַנו? דו גיסט אַרױס אַ
ביכל און איך גיב אַרױס אַ ביכל, װילסטו אַז איך זאָל אַנאָנסירן דײַן ביכל, און
איך װיל אַז דו זאָלסט אַנאָנסירן מײַן ביכל. װאָס זשע טוען מיר? בײַטן מיר זיך,
מײַן ביכל אַנאָנסירט דײַן ביגל און דײַן ביכל אַנאָנסירט מײַן ביכל. דאָס איז
אַזױ פּראָסט, װי אַ בײגל אַ גראָשן. נישט מער, פֿון די ביכלדיקע אַנאָנסן פֿאַלט
קײן מזומנים ניט אַרײַן. דערפֿאַר אָבער ציֶען זײ צו אַ סך זײַטיקע אַנאָנסן, װאָס
קאָנען שױן אַרײַנברענגען געלט אױך, און אַ סך. למשל, פֿון די שיפֿס־קאָמפּאַניעס
אַלײן קאָן אַרײַנפֿאַלן אַ שײנע קאָפּיקע, ― לאָזן זײ נאָר דערשמעקן אַז דאָס
ביכל, װאָס איך װיל אַרױסגעבן, שמועסט װעגן ייִדישע עמיגראַציע און זײ דרוקן
זיך זעקס מיליאָן ביכלעך. און װי באַלד ס'װעלן אַרײַנפֿאַלן די ערשטע עטלעכע
גילדן, אַזױ באַשטעל איך עטלעכע שליחים־קאָמיװאָיאַזשאָרן, זי זאָלן זיך לאָזן
איבער דער װעלט זאַמלען אַנאָנסן,
הקיצור, װי דו זעסט, זוגתי היקרה, בין איך מיט מײַן ביכל כּמעט אַזױ װי
פֿאַרטיק און איך עוסק מיך איצט אין מײַן צװײטער קאָמבינאַציע, װאָס איך
|
|
mnHm-mendl fun varshe tsu zayn vayb sheyne-sheyndl in KTrilevke
14
lzugosi hikrh hkhokhme htsnueh mores sheyne-sheyndl shWHi′!
reyshes bin ikh dir moydiye, az ikh bin b″h bkv-hHeym-uhsholem. hshiT″b
zol helfn m'zol tomed horkhn eyns fun dos andere nor guts mit
bsures-tuBuT yeshues-unHmuT btokh Kll-yisroel ― omeyn.
vehasheynes zay visn az dayne briv, vos shraybst mir vegn undzere
emigrantn, vos vern oysgeritn iber di agentn oyf der zayt grenets
un oyf yener zayt grenets, hobn geton a groyse toyve farn klal, vorem
ikh vel zey araynshteln azoy vi zey shteyen un geyen in yenem seyfer, vos
ikh klayb mikh aroystsugebn in zeks milyon bikhlekh un tseteyln zey umzist
in bkhl-tfutses-iQr#l. gelt oyf aroystsugebn dos bikhl, hob ikh dir
shoyn geshribn az ikh vel hobn di-uhuTr durkh di anonsn, vos ikh vel
tsunoyfnemen. etlekhe tsendlik anonsn hobn ikh shoyn, nor dos zenen nokh lesate
anonsn gebitene, dos heyst anonsn far anonsn. dehayne? du gist aroys a
bikhl un ikh gib aroys a bikhl, vilstu az ikh zol anonsirn dayn bikhl, un
ikh vil az du zolst anonsirn mayn bikhl. vos zhe tuen mir? baytn mir zikh,
mayn bikhl anonsirt dayn bigl un dayn bikhl anonsirt mayn bikhl. dos iz
azoy prost, vi a beygl a groshn. nisht mer, fun di bikhldike anonsn falt
keyn mezumonem nit arayn. derfar ober tsi�en zey tsu a sakh zaytike anonsn, vos
konen shoyn araynbrengen gelt oykh, un a sakh. lemoshl, fun di shifs-kompanyes
aleyn kon araynfaln a sheyne kopike, ― lozn zey nor dershmekn az dos
bikhl, vos ikh vil aroysgebn, shmuest vegn yidishe emigratsye un zey drukn
zikh zeks milyon bikhlekh. un vi bald s'veln araynfaln di ershte etlekhe
gildn, azoy bashtel ikh etlekhe sheliyekhim-komivoyazhorn, zi zoln zikh lozn
iber der velt zamlen anonsn,
hakitser, vi du zest, zugosi hikrh, bin ikh mit mayn bikhl kemat azoy vi
fartik un ikh oysek mikh itst in mayn tsveyter kombinatsye, vos ikh
|
מנחם־מענדל פֿון װאַרשע צו זײַן װײַב שײנע־שײנדל אין כּתרילעװקע
14
לזוגתי היקרה החכמה הצנועה מרת שײנע־שײנדל שתּחי′!
<<ראשית>> בין איך דיר מודיע, אַז איך בין ב″ה בקװ־החײם־והשלום. השית″ב
זאָל העלפֿן מ'זאָל תּמיד האָרכן אײנס פֿון דאָס אַנדערע נאָר גוטס מיט
בשׂורות־טובֿות ישועות־ונחמות בתּוך כּלל־ישׂראל ― אָמן.
<<והשנית>> זײַ װיסן אַז דײַנע בריװ, װאָס שרײַבסט מיר װעגן אונדזערע
עמיגראַנטן, װאָס װערן אױסגעריטן איבער די אַגענטן אױף דער זײַט גרענעץ
און אױף יענער זײַט גרענעץ, האָבן געטאָן אַ גרױסע טובֿה פֿאַרן כּלל, װאָרעם
איך װעל זײ אַרײַנשטעלן אַזױ װי זײ שטײען און גײען אין יענעם ספֿר, װאָס
איך קלײַב מיך אַרױסצוגעבן אין זעקס מיליאָן ביכלעך און צעטײלן זײ אומזיסט
אין בכל־תּפֿוצות־ישׂראל. געלט אױף אַרױסצוגעבן דאָס ביכל, האָב איך דיר
שױן געשריבן אַז איך װעל האָבן די־והותר דורך די אַנאָנסן, װאָס איך װעל
צונױפֿנעמען. עטלעכע צענדליק אַנאָנסן האָבן איך שױן, נאָר דאָס זענען נאָך לעת־עתּה
אַנאָנסן געביטענע, דאָס הײסט אַנאָנסן פֿאַר אַנאָנסן. דהײַנו? דו גיסט אַרױס אַ
ביכל און איך גיב אַרױס אַ ביכל, װילסטו אַז איך זאָל אַנאָנסירן דײַן ביכל, און
איך װיל אַז דו זאָלסט אַנאָנסירן מײַן ביכל. װאָס זשע טוען מיר? בײַטן מיר זיך,
מײַן ביכל אַנאָנסירט דײַן ביגל און דײַן ביכל אַנאָנסירט מײַן ביכל. דאָס איז
אַזױ פּראָסט, װי אַ בײגל אַ גראָשן. נישט מער, פֿון די ביכלדיקע אַנאָנסן פֿאַלט
קײן מזומנים ניט אַרײַן. דערפֿאַר אָבער ציֶען זײ צו אַ סך זײַטיקע אַנאָנסן, װאָס
קאָנען שױן אַרײַנברענגען געלט אױך, און אַ סך. למשל, פֿון די שיפֿס־קאָמפּאַניעס
אַלײן קאָן אַרײַנפֿאַלן אַ שײנע קאָפּיקע, ― לאָזן זײ נאָר דערשמעקן אַז דאָס
ביכל, װאָס איך װיל אַרױסגעבן, שמועסט װעגן ייִדישע עמיגראַציע און זײ דרוקן
זיך זעקס מיליאָן ביכלעך. און װי באַלד ס'װעלן אַרײַנפֿאַלן די ערשטע עטלעכע
גילדן, אַזױ באַשטעל איך עטלעכע שליחים־קאָמיװאָיאַזשאָרן, זי זאָלן זיך לאָזן
איבער דער װעלט זאַמלען אַנאָנסן,
הקיצור, װי דו זעסט, זוגתי היקרה, בין איך מיט מײַן ביכל כּמעט אַזױ װי
פֿאַרטיק און איך עוסק מיך איצט אין מײַן צװײטער קאָמבינאַציע, װאָס איך
|