10: אַ גאַס ניסט
א
װײסט איר, װאָס פֿאַר אַ סדרה עס גײט בײַ אונדז הײַנט? ― מײַז!
מײַן ברודער אליהו האָט אַ גאַנצע װאָך געלערנט דאָס בוך, װאָס מע
מאַכט דורך דעם געלט, „פֿאַר אַ רובל ― הונדערט“. ער האָט זיך שױן
אױסגעלערנט, זאָגט ער, אַרױסטרײַבן מײַז, טאַראַקאַנעס און אַנדערע
מיאוסקײטן. שטשערעס אױך. לאָז מען אים נאָר אַרײַנלאָזן ערגעץ מיט
זײַן פּראָשיק ― אַזױ בלײַבט נישט אײן מױז. זײ צעלױפֿן זיך. אַ סך
פּגרן אַװעק. נישטאָ מער קײן מײַז! װיִאַזױ ער מאַכט דאָס ― װײס
איך ניט. ס'איז אַ סוד. פֿונעם סוד װײס נאָר דאָס בוך און ער, װײַטער
קײנער ניט. דאָס בוך האַלט ער אין בוזעם־קעשענע. דעם פּראָשיק אין
אַ פּאַפּיר. דער פּראָשיק איז רױטלעך און צעריבן דין, װי שמעק־טאַבאַק.
רופֿן רופֿט זיך עס „שעמעריצי“.
― װאָס הײסט דאָס שעמעריצי?
― טערקישער פֿעפֿער.
― װאָס הײסט דאָס טערקישער פֿעפֿער?
― איך װעל דיר געבן אַ „װאָס־הײסט־דאָס“, װעסטו בײַ מיר
עפֿענען מיטן קאָפּ די טיר!
אַזױ זאָגט צו מיר מײַן ברודער אליהו. ער האָט פֿײַנט, אַז מע פֿרעגט
אים קשיות סאַמע בײַ דער רעכטער אַרבעט. איך קוק און שװײַג. איך
זע, אַז חוץ דעם רױטן פּראָשיק, איז דאָ בײַ אים נאָך אַ פּראָשיק. אױך
גוט צו מײַז. נאָר מע דאַרף זײַן מיט דעם געהיט!
― סם־המװת! ― זאָגט מײַן ברודער אליהו אפֿשר הונדערט מאָל
|
|
10: a gas nist
#
veyst ir, vos far a sedre es geyt bay undz haynt? ― mayz!
mayn bruder Elye hot a gantse vokh gelernt dos bukh, vos me
makht durkh dem gelt, "far a rubl ― hundert''. er hot zikh shoyn
oysgelernt, zogt er, aroystraybn mayz, tarakanes un andere
mi#uskaytn. shtsheres oykh. loz men im nor araynlozn ergets mit
zayn proshik ― azoy blaybt nisht eyn moyz. zey tseloyfn zikh. a sakh
pgrn avek. nishto mer keyn mayz! viazoy er makht dos ― veys
ikh nit. s'iz a sod. funem sod veys nor dos bukh un er, vayter
keyner nit. dos bukh halt er in buzem-keshene. dem proshik in
a papir. der proshik iz roytlekh un tseribn din, vi shmek-tabak.
rufn ruft zikh es "shemeritsi''.
― vos heyst dos shemeritsi?
― terkisher fefer.
― vos heyst dos terkisher fefer?
― ikh vel dir gebn a "vos-heyst-dos'', vestu bay mir
efenen mitn kop di tir!
azoy zogt tsu mir mayn bruder Elye. er hot faynt, az me fregt
im kashyes same bay der rekhter arbet. ikh kuk un shvayg. ikh
ze, az khuts dem roytn proshik, iz do bay im nokh a proshik. oykh
gut tsu mayz. nor me darf zayn mit dem gehit!
― sm-hmoves! ― zogt mayn bruder Elye efsher hundert mol
|
10: אַ גאַס ניסט
א
װײסט איר, װאָס פֿאַר אַ סדרה עס גײט בײַ אונדז הײַנט? ― מײַז!
מײַן ברודער אליהו האָט אַ גאַנצע װאָך געלערנט דאָס בוך, װאָס מע
מאַכט דורך דעם געלט, „פֿאַר אַ רובל ― הונדערט“. ער האָט זיך שױן
אױסגעלערנט, זאָגט ער, אַרױסטרײַבן מײַז, טאַראַקאַנעס און אַנדערע
מיאוסקײטן. שטשערעס אױך. לאָז מען אים נאָר אַרײַנלאָזן ערגעץ מיט
זײַן פּראָשיק ― אַזױ בלײַבט נישט אײן מױז. זײ צעלױפֿן זיך. אַ סך
פּגרן אַװעק. נישטאָ מער קײן מײַז! װיִאַזױ ער מאַכט דאָס ― װײס
איך ניט. ס'איז אַ סוד. פֿונעם סוד װײס נאָר דאָס בוך און ער, װײַטער
קײנער ניט. דאָס בוך האַלט ער אין בוזעם־קעשענע. דעם פּראָשיק אין
אַ פּאַפּיר. דער פּראָשיק איז רױטלעך און צעריבן דין, װי שמעק־טאַבאַק.
רופֿן רופֿט זיך עס „שעמעריצי“.
― װאָס הײסט דאָס שעמעריצי?
― טערקישער פֿעפֿער.
― װאָס הײסט דאָס טערקישער פֿעפֿער?
― איך װעל דיר געבן אַ „װאָס־הײסט־דאָס“, װעסטו בײַ מיר
עפֿענען מיטן קאָפּ די טיר!
אַזױ זאָגט צו מיר מײַן ברודער אליהו. ער האָט פֿײַנט, אַז מע פֿרעגט
אים קשיות סאַמע בײַ דער רעכטער אַרבעט. איך קוק און שװײַג. איך
זע, אַז חוץ דעם רױטן פּראָשיק, איז דאָ בײַ אים נאָך אַ פּראָשיק. אױך
גוט צו מײַז. נאָר מע דאַרף זײַן מיט דעם געהיט!
― סם־המװת! ― זאָגט מײַן ברודער אליהו אפֿשר הונדערט מאָל
|